Beter dan Hugo: Post-Mortem

Gepubliceerd op 19 januari 2022.

Op de laatste dag met De Jonge als coronaminister plaatste ik een tweetje. Het begin en einde van mijn marketingstrategie voor het spel Beter dan Hugo, dacht ik. Op het moment van schrijven, tien dagen later, is het spel bijna 300.000 keer gespeeld door minstens 150.000 unieke spelers. Met de piek van de golf aan spelers achter ons is het een goed moment om terug te kijken en in de statistieken te duiken. Deed men het een beetje Beter dan Hugo?

Als eerst: welke maatregelen waren het meest populair? In figuur 1 zie je het gemiddelde aantal dagen dat spelers een bepaalde maatregel invoerden. De anderhalvemeterregel werd bijvoorbeeld door de meeste spelers snel ingevoerd en nooit meer afgeschaft.

Opvallend is vooral plaats drie: maar liefst 83% van de spelers voerde een mondkapjesplicht in, en vaak lang ook. Mondkapjes waren niet bepaald populair in de eerste golf, maar zeker wel effectief tegen het virus.

Verder loopt het lijstje redelijk langs de lijn der verwachtingen: het nachtleven en evenementen moeten gemiddeld langer wachten op heropening dan horeca en winkels. Het onderwijs hoefde het kortst dicht: gemiddeld konden alle drie de lagen sneller open dan in de realiteit. Daarnaast koos 40% en 36% van de spelers ervoor om respectievelijk het lager en middelbaar onderwijs nooit te sluiten.

Helemaal onderaan staan logischerwijs de totale lockdown en avondklok, die gemiddeld het kortst ingezet werden door spelers. Toch nam 71% van de spelers op enig moment een van deze zware en controversiële maatregelen, die Hugo in de eerste golf niet nam.

In figuur 2 zie je de verdeling van het gewogen aantal genomen maatregelen, op een schaal van nul tot één. Met dit ‘striktheidsgetal’ wordt gemeten hoe streng de maatregelen gemiddeld waren. Hierbij wegen strengere maatregelen dus meer mee. Ter vergelijking: in de echte eerste golf was dit getal ongeveer 0,5. Hogere getallen betekenen dus zwaardere maatregelen.

Je kunt in dit histogram zien dat een kleine meerderheid van de spelers méér maatregelen nam dan minister de Jonge tijdens de eerste honderd dagen. Ook is er een grote piek rond de nul maatregelen: ongeveer 7,5% van de spelers was benieuwd wat er zou gebeuren als we niet hadden ingegrepen.

Maar niet alleen de maatregelen zijn relevant natuurlijk: belangrijk is ook hoeveel doden er door die maatregelen vielen. In figuur 3 zie je een heatmap van het aantal doden tegenover het aantal maatregelen. Hoe donkerder de kleur, hoe vaker die combinatie voorkwam. De rode stippellijnen staan voor de echte eerste golf: ongeveer 10.000 doden met een striktheid van 0,5.

Er lijken twee ‘hotspots’ te zijn: veel spelers hadden minder doden met meer maatregelen, en veel spelers hadden heel veel meer doden zonder in te grijpen. Toch is het verband niet helemaal lineair: er is ook grote variatie in de resultaten. Er zijn bijvoorbeeld veel mensen die ondanks de strengere maatregelen ook meer doden kregen.

Dus, hoeveel spelers deden het ‘beter’ dan Hugo? Bij 42% van de spelers vielen er minder doden, en 45% nam minder maatregelen dan Hugo. Slechts een kleine groep wist dit te combineren: 2,4% van de spelers wist met minder maatregelen ook minder doden te krijgen. Een heel kleine groep heeft het dus op elk vlak beter gedaan — met voortschrijdend inzicht natuurlijk.

Dat betekent echter niet dat de overige 97% het verschrikkelijk deed. Als je kijkt naar de gemiddelde speler die minimaal één maatregel nam, zie je dat die met een striktheid van 0.54 ongeveer 13.000 doden kreeg. Dat is slechter, maar toch aardig in de buurt van Hugo.

Maar hoe krijg je het beste resultaat? Daarvoor is één gouden tip: vroeg ingrijpen. In figuur 4 zie je in de stippellijn de gemiddelde striktheid van genomen maatregelen per simulatiedag. Deze loopt langzaam op tot de piek in zwaarte na ongeveer 30 dagen, oftewel eind maart, net zoals in het echt. Daarna neemt het aantal maatregelen langzaam af.

De andere twee lijnen zijn interessant: de bovenste is het gemiddelde verloop van maatregelen voor spelers die minder doden kregen, de onderste lijn voor spelers met meer doden dan Hugo. De bovenste lijn stijgt in de eerste paar dagen veel sneller: gemiddeld is de piek bereikt na twintig dagen, tegenover bijna veertig dagen voor spelers met meer doden.

Dit is niet een expliciete keuze in mijn model, maar een logisch gevolg van hoe een virus verspreidt. Als je één dag later in lockdown gaat, kan elk besmet persoon weer ongeveer twee anderen besmetten, waardoor je opeens twee keer zo veel besmettingen omlaag moet weten te krijgen met nieuwe maatregelen. Het gaat dus niet alleen om de zwaarte, maar ook de timing van jouw keuzes in dit spel.

De ‘gouden tip’ is natuurlijk wel een simpele om te roepen met de kennis van nu. Ik zou dan ook zeker niet durven stellen dat iemand die goed is in dit spel ook een goede coronaminister zou zijn — alhoewel ik natuurlijk hartstikke benieuwd ben naar hoe Ernst of Hugo dit spel zouden spelen. Toch ben ik blij dat ik met dit uit de hand gelopen projectje zoveel mensen bereikt heb.

Een vervolg komt er ooit, hoop ik, maar voor nu ben ik, net als heel Nederland, toch echt heel erg coronamoe.

Ook proberen? Ga dan naar beterdanhugo.nl!